ناصر الدين انصارى قمى
165
اختران فقاهت ( فارسى )
از ايشان ( شيخ محمّد على ) فرزندان عالم عاملى به جاى ماند ، كه مىتوان از آقا شيخ محمّد جواد ، آقا شيخ محمّد كاظم و آقا شيخ مرتضى نام برد . به نوشتهء علّامهء تهرانى : « شيخ محمّد جواد از بزرگان و دانشمندان زمان خود بود . از تأليفات او مىتوان به « تنبيه العباد للتزود بخير الزاد - شرح خطبه همام - و شرافة الاعمال - شرح دعاى مكارم الاخلاق - را برشمرد . او در سال 1325 ه . ق درگذشت » . « 1 » نويسندهء كتاب زندگانى و شخصيت شيخ انصارى ، دربارهء آقا شيخ محمّد كاظم مىنويسد : « از علماى خوزستان ، مرجعتقليد آن سامان و شاگرد آخوند خراسانى بود ، در سال 1371 ه . ق ، درگذشت و در حسينيهء جدّش دفن شد » . « 2 » رسالهء عمليهء وى منتخب المنتخب ناميده مىشد . « 3 » فرزند بزرگوارش مرحوم آيت اللّه علامه رجالى حاج شيخ محمّد تقى شوشترى ( 1321 - 1416 ه . ق ) صاحب كتاب ارزنده و گرانسنگ « قاموس الرجال » و « بهج الصباغة » و ديگر كتابهاى فقهى ، حديثى ، تاريخى است ، كه ذكر جميل وى مقالتى جدا را مىطلبد . « 4 » آقا شيخ مرتضى نيز در سال 1334 ه . ق به تحريك انگليس به درجهء شهادت نايل آمد . كتاب او محرق الجنان فى وقايع آخرالزمان به زبان فارسى و دربارهء جنايتها و سياستهاى فريبكارانهء انگليس بود و هرگز به چاپ نرسيد . « 5 »
--> ( 1 ) . تهرانى ، نقباء البشر ، ج 1 ، ص 336 ؛ همو ، الذريعة ، ج 4 ، ص 444 و ج 13 ، ص 44 . ( 2 ) . انصارى ، زندگانى و شخصيت شيخ انصارى ، ص 211 . ( 3 ) . جزائرى ، نابغهء فقه و حديث ، ص 265 . ( 4 ) . مقالهء مفصلى دربارهء اين شخصيت توسط آقاى مهدى اسفند يارى در همين مجله ، سال 1374 ، شمارهء 19 ، صص 68 - 74 ، به چاپ رسيده است . ( 5 ) . تهرانى ، الذريعة ، ج 20 ، ص 148 .